Site icon Tạp chí Đáng Nhớ

Củ nén – Gia vị trứ danh trong món ăn xứ Quảng

Mỗi vùng miền đều có những đặc trưng gia vị rất riêng làm nên hồn cốt của tinh túy ẩm thực của địa danh ấy. Về với mảnh đất Thu Bồn xứ Quảng thì củ nén là gia vị xuất hiện hầu hết trong văn hóa ẩm thực của người dân nơi đây.

Củ nén hay loại củ có tên gọi khoa học là Allium odorum L, có nơi gọi là hành tăm, là loại gia vị phổ biến của miền Quảng Nam, cùng họ với hành, tỏi nhưng mùi thanh và cay hơn. Loại củ này thích hợp ở vùng đất cát, củ nén được trồng nhiều ở vùng đất cát Thăng Bình, Hội An. Có lẽ vì mùi hương đặc trưng làm dậy mùi hương ngào ngạt cho các món ăn đậm chất xứ Quảng mà củ nén là thứ gia vị không thể thiếu trong bất cứ căn bếp nào ở vùng đất này.

Củ nén được trồng trên những giồng đất cát, suốt một năm nuôi ủ trong cái nắng nên có vị thơm rất riêng của nó.

Nén được dùng để làm gia vị, nén được giã nhuyễn với tiêu, ớt, nghệ tươi để ướp gà, cá lóc làm nhưn mì. Củ nén đặc biệt thích hợp để làm gia vị chế biến các món có mùi tanh như ếch, cá đồng, các món nướng… Bởi vì mùi thơm thanh nhẹ của nó làm át đi mùi tanh của thịt cá, khi nấu chín thức ăn thì tỏa hương thơm rất nồng nàn. Củ nén còn dùng để phi thơm dầu ăn, đặc biệt là dầu phụng chỉ thật sự tỏa mùi thơm khi được phi bởi củ nén.

Món ăn không thể thiếu loại gia vị đặc trưng này phải kể đến cháo lươn. Từ lúc tẩm ướp gia vị để um lươn nấu cháo đến nồi cháo hoa cũng cần có vài củ nén giã nhuyễn với hạt tiêu cho thơm nồng. Tô cháo nghi ngút bốc khói cho nắm lá nén xắt nhỏ lên trên thì quả thật thơm ngon đến nao lòng.

Món bánh xèo cũng vậy, khử dầu, củ nén phi thơm, rồi đổ bột vào kêu xèo xèo, cộng với chút nấm mối, con tôm, dăm lát thịt ba chỉ ướp nén. Rồi cho thêm nắm lá nén xắt nhỏ lên trên thì chao ôi cái ngon bùi mà thơm nức mũi khiến ta phải xuýt xoa thưởng thức ngay cho thỏa cái thòm thèm cứ chực chờ mãi.

Trong các sản vật thơm ngon xứ Quảng, không thể không nhắc đến mì Quảng. Từ công đoạn ướp gà, đến phi dầu phụng, nấu nước nhưn. Tất cả sẽ dường như chẳng còn đậm đà nếu thiếu đi hương vị củ nén. Mùi hương của dầu phi củ nén được thoa lên từng lá mì khi xắt sợi đã vương cái hương nồng nàn vào từng sợi mì. Chan vá nước lèo rồi cho nhưn gà rim trong gia vị củ nén thì ngon ngọt còn gì sánh nổi . Từng sợi mì quyện trong nước dùng ngọt thanh, mùi củ nén, lá nén thanh thanh cứ vương nhẹ nơi cánh mũi khiến người đi xa bao giờ cũng nhớ cái hương đặc trưng này.

Bên cạnh việc làm gia vị để chế biến món ăn, củ nén còn là nguyên liệu chính để chế biến món chè nén. Món chè nén được nấu với đường cho sôi lên chín nhuyễn. Món chè nén là món ăn giải cảm hiệu quả, món ăn có vị nồng nhẹ, ăn xong chén chè, mồ hôi vã ra thì cái cảm hàn cũng dường như vơi đi thấy rõ.

Củ nén bé nhỏ, được trồng trong lớp cát, trải qua cái nắng gió để đượm hương nồng nàn. Củ nén tuy bé nhỏ mà làm dậy lên mùi hương ngào ngạt bung tỏa cho món ăn thêm đậm vị ngát hương. Quả không ngoa khi nói rằng ẩm thực Quảng Nam níu giữ thực khách một phần nhờ sự kết tinh của củ nén trong từng món ăn. Đến xứ Quảng thưởng thức món ăn bao giờ cũng cảm nhận được mùi hương thanh nhẹ vương vấn, điều đó đã khiến bất kỳ thực khách nào khi nếm trải đều xao xuyến khôn nguôi…

Trương Vĩnh Ký viết về việc người An Nam từ chối nhập quốc tịch Pháp

Bài này đăng phóng ảnh một bức thư 18 trang thủ bút của ông Trương Vĩnh Ký gửi cho đại biểu Blancsubé, về việc ông từ chối vào quốc tịch...

Xe đò xưa ở Sài Gòn và Miền Nam

Tại sao gọi là xe đò? Có lần tôi hỏi nhà văn Sơn Nam khi gặp ông ở quán cà phê vỉa hè trước Nhà Văn hóa quận Gò Vấp...

Ông thầy Việt Văn

Tôi hận ông thầy Việt văn lớp Mười một. Ổng chơi không đẹp khi bắt tụi tôi học thuộc lòng bài thơ Kẻ Sĩ của Nguyễn Công Trứ. Đó là...

Giai Thoại Văn Chương

Giai thoại là những chuyện hay và lạ được truyền tụng trong mọi từng lớp dân gian. Cũng như các truyện cổ tích, phong dao, tục ngữ, giai thoại cũng...

Trang phục thời kỳ Hùng Vương – Phần 2

PHẦN II PHỤC DỰNG TRANG PHỤC THỜI KỲ HÙNG VƯƠNG I. Nhận thức cơ bản: Những khảo cứu tuần tự của chúng tôi đã chứng minh rằng người Việt thời...

Lễ xin dâu có những ý nghĩa gì? và thủ tục tiến hành.

Lễ này rất đơn giản: Trước giờ đón dâu, nhà trai cử một hai người, thường là bà bác, bà cô, bà chị của chú rể đưa một cơi trầu,...

Hình ảnh không thể quên về tàu điện Hà Nội xưa

Tàu điện Hà Nội đã hoạt động trong gần một thế kỷ, từ chuyến chạy thử nghiệm vào tháng 9/1900 cho đến khi ngừng hoạt động vào đầu thập kỷ...

Câu chuyện đằng sau bài hát ‘Ru Em Tròn Giấc Ngủ’

Nhạc sĩ Mặc Thế Nhân những năm giữa và cuối thập niên 1960 là một người lính hải quân hào hoa. Ông không ngại tâm sự cũng như chia sẽ...

Ngắm nhìn phụ nữ miền nam trước năm 1975

Loạt ảnh của Philip Jones Griffiths – nhiếp ảnh gia kỳ cựu của hãng tin ảnh Magnum – đã khắc họa đầy chân thực những số phận khác nhau của...

Hàm ý về tu luyện trong truyện cổ tích Thạch Sanh

Thạch Sanh là một trong những truyện cổ tích nổi tiếng nhất ở Việt Nam mà có lẽ ai cũng một lần được nghe. Đối với một số nhà nghiên...

Thái giám ngày xưa tịnh thân thế nào?

Để trở thành những người đàn ông hầu hạ vua chúa và phi tần trong cung, thái giám phải trải qua quá trình tịnh thân, tức cắt bỏ bộ phận...

Tập bản đồ hành chính các tỉnh Nam kỳ 1909

Rút từ tập Atlas General L’Indochine Francaise xuất bản 1909 Bà rịa, Bạc liêu, Bến tre, Biên hòa, Cần thơ, Châu đốc, Chợ lớn, Gia định, Gò công, Hà tiên,...

Exit mobile version