Hà Nội ngày giải phóng, 10/10/1954. Sau khi chính quyền lâm thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tuyên bố Việt Nam độc lập, thực dân Pháp, dưới danh nghĩa lực lượng Đồng Minh, tiến vào Đông Dương để giải giáp quân Nhật nhưng kỳ thực với mưu đồ tái chiếm thuộc địa. Chính quyền Việt Nam đã cố gắng hòa hoãn, nhưng cục diện càng lúc càng căng thẳng. Năm 1946 mở màn Chiến tranh Đông Dương lần thứ nhất giữa lực lượng Việt Minh và quân viễn chinh Pháp. Với lực lượng chênh lệch, vũ khí thô sơ, thiếu thốn, phải chống lại lực lượng tinh nhuệ được vũ trang hiện đại của Pháp, quân đội Việt Nam cầm chân và tiêu hao quân Pháp trong gần 2 tháng, sau đó các lực lượng Quyết tử Việt Nam đã thực hiện chiến thuật chiến tranh đô thị cầm chân quân Pháp, tạo thời gian để chính quyền Việt Nam rút về chiến khu và tổ chức cuộc chiến tranh lâu dài về sau. Về phía Pháp, chiếm được Hà Nội với tổn thất tương đối nhỏ, quân Pháp tin tưởng sau khi chiếm được Hà Nội, họ sẽ có thể dễ dàng và nhanh chóng bình định được toàn bộ Việt Nam, nhưng cuộc chiến đã kéo dài đến chín năm, kết thúc tại chiến trường Điện Biên Phủ với thất bại hoàn toàn của người Pháp.