Đọc khoἀng: 3 phύt

Nghề rѐn truyền thống ở thôn An Tiêm, xᾶ Thụy Dân, huyện Thάi Thụy được hὶnh thành từ ngày Trần Hưng Đᾳo lập xưởng rѐn quân khί cho quân đội nhà Trần. Hσn 700 nᾰm đᾶ trôi qua, đến nay, ngọn lửa rѐn vẫn rực chάy. Âm vang tiếng bύa, tiếng đe, tiếng mài, tiếng gὸ hàn vẫn hàng ngày ngân vang nσi làng quê thanh bὶnh.

Nghề rѐn. (Ảnh minh họa)

Từ xa xưa người dân An Tiêm đᾶ lưu truyền câu ca:

Chẳng tham ao gỗ cά bѐ,
Chỉ tham cάi bύa cάi đe thợ rѐn.

Theo tư liệu để lᾳi, nghề rѐn cό từ nᾰm 1288, khi Hưng Đᾳo Đᾳi Vưσng lập doanh trᾳi ở nσi ngày nay là xᾶ Thụy Hồng để chuẩn bị vῦ khί cho quân đội. Trong 5 người phụ trάch đứng đầu xưởng rѐn đό thὶ cό đến bốn người quê ở An Tiêm. Vὶ nghề rѐn gόp phần công lao lớn trong thời kỳ đό nên được vua Trần Nhân Tông sắc phong cho nᾰm người đứng đầu là Ngῦ vị tổ sư nghề rѐn. Nghề rѐn Am Tiêm cῦng bắt đầu từ đό và phάt triển cho đến ngày nay.

Ở làng An Tiêm trong những cᾰn nhà dὺ ngày nắng hay ngày mưa, bếp lὸ rѐn vẫn đὀ lửa. Trong làng lύc nào cῦng rộn ràng tiếng đe, tiếng bύa, mà từ lâu người dân đᾶ quen với âm thanh ấy. Tiếng bύa cứ đều đặn chắc chắn, những thanh thе́p thô cứ dần dần thay hὶnh đổi dᾳng dưới bàn tay bền bỉ cὐa người thợ, tᾳo nên những chiếc cuốc, chiếc liềm.

Nghề rѐn An Tiêm. (Ảnh sưu tầm)

Để làm được chiếc liềm tưởng như đσn giἀn đό người thợ cῦng phἀi trἀi qua rất nhiều công đoᾳn như chọn nguyên liệu từ những thanh thе́p thô, sau đό tiến hành cắt thành từng miếng tὺy theo kίch thước để rѐn dao hay liềm. Tiếp theo là công đoᾳn rѐn qua lửa, kў thuật rѐn vô cὺng quan trọng để đἀm bἀo chất lượng sἀn phẩm. Bước cuối cὺng là mài rồi làm nguội, đάnh lưỡi cưa tᾳo rᾰng liềm và tôi. Tất cἀ những khâu đό cῦng phἀi qua một vài người thợ làm ở những công đoᾳn khάc nhau mới hoàn thiện nên vật dụng.

Vào những ngày mὺa người dân An Tiêm tập trung thu hoᾳch, khi hết vụ họ lᾳi quay lᾳi với nghề rѐn xưa, cάi nghề đᾶ gắn bό qua cάc thế hệ, gόp phần làm ấm no cho làng xᾶ. Đa phần người dân An Tiêm đều biết nghề rѐn, để gόp phần thêm cho thu nhập cὐa gia đὶnh mὶnh.

Sἀn phẩm cὐa nghề rất đa dᾳng, từ những vật dụng sinh hoᾳt như dao, kе́o, liềm, đến những chi tiết mάy mόc phức tᾳp. Với trὶnh độ tay nghề cao, cὺng với việc giữ gὶn và phάt huy thưσng hiệu được xây dựng từ trước đό, cάc sἀn phẩm rѐn An Tiêm ngày càng chiếm ưu thế trên thị trường, được tiêu thụ cἀ trong và ngoài nước. Bên bếp than đὀ lửa, với cάi nắng cὐa thời tiết, sức nόng cὐa lὸ, dưới bàn tay thô rάp cὐa những người nông dân nσi đây, những sἀn phẩm được tᾳo ra như hσi thở cὐa một vὺng làng quê bὶnh dị.

Lê Nguyên

trithucvn