Đọc khoἀng: 3 phύt

25  thάng Ba nᾰm 2020 tang lễ Thάi Thanh. California đang mὺa đᾳi dịch Covid-19. Không thể ra khὀi nhà. Tôi ngồi lặng lẽ cầu nguyện và nhớ chị.

Từ những nᾰm sάu mưσi cὐa thế kỷ trước, khi Sài Gὸn cὸn là thὐ đô Việt Nam Cộng Hoà, tôi cό duyên may, được làm việc bên chị Thάi Thanh. Hằng tuần, liên tục nhiều nᾰm, hai chị em cὺng chὐ trưσng một chưσng trὶnh phάt thanh, kết hợp bài hάt với bài viết để nόi lên tὶnh tự quê hưσng.

Người hάt- người viết, nhờ đό mà thân quί. Và càng thêm thân quί hσn, khi cἀ nước bị bức màn tre, bức màn sắt trὺm kίn. Sάch bάo, bᾰng nhᾳc bị hὀa thiêu. Vᾰn học, nghệ thuật bị khai trừ. Giάng sinh nᾰm 1975, tάm thάng sau đổi đời, trong khi chờ đợi đi cἀi tᾳo và tan tάc, một số bằng hữu nghệ sῖ Sài Gὸn tὶm lᾳi ngồi bên nhau.

Họp mặt nửa đêm Noel nᾰm ấy, trong άnh nến long lanh, bỗng vang lên tiếng ai đό giục giᾶ: “Hάt đi, Hάt đi chứ.” Rồi nghe giọng chị Thάi Thanh tinh nghịch, ra vẻ như ta đây đàn chị, yểu điệu dỗ dành: “Ừ, thὶ hάt. Hάt nhе́.” Và tiếng hάt vύt lên cao, bất chấp mọi rὶnh mὸ hὺ dọa.

Tiếng hάt Thάi Thanh. Thêm tiếng đàn Hoài Bắc. Vẫn những cung bậc quen, những làn điệu cῦ.

Từng nhịp, từng lời, nối tiếp nhau bay bổng. Chỉ vậy thôi, mà sao cό lύc tôi thấy cό gὶ đό rσi vỡ, rồi thấy mὶnh nhoà lệ. Không. Không chỉ mὶnh tôi khόc. Chẳng hiểu bằng cάch nào, tôi biết tất cἀ đều khόc. Sau này hὀi thêm, tôi biết chị Thάi Thanh là người khόc nhiều nhất, vὶ hầu hết những người họp mặt đêm ấy đều đᾶ ra đi. Tiếng hάt Thάi Thanh đi theo họ. Nhiều người mang tiếng hάt ra biển. Cό người đi mà không bao giờ đến.

Không biết họ ra sao nhưng tiếng hάt Thάi Thanh những ngày này đang được nghe khắp nᾰm châu bốn biển.

Tiếng hάt ấy cῦng đang ở trên trời, như thσ người tὺ khổ sai Trần Dᾳ Từ:

Sớm mai vάc rựa vô rừng
Chợt nghe chim hόt tưng bừng một phưσng
Điệu gὶ lσ lửng khόi sưσng
Đύng là ông Phᾳm Đὶnh Chưσng đây rồi
Ai kia lᾶ lướt khόc cười
Vе́o von tiếng hάt một trời Thάi Thanh

Một trời Thάi Thanh. Tiếng hάt chị Thάi. Tiếng hάt bᾳn tôi đᾶ lên trời. Bầu trời quê hưσng cῦng chίnh là lὸng người, cἀ hai miền Nam Bắc.

Nhã Ca