Đọc khoἀng: 3 phύt

Trên khắp thế giới hiện đang liên tục xἀy ra tὶnh trᾳng thiếu hụt loᾳi thuốc này hay loᾳi thuốc khάc. Hiệp hội dược sῖ Mў (ASHP) đᾶ liệt kê 157 dược chất đang đối mặt với tὶnh trᾳng khan hiếm chỉ tίnh riêng ở nước này. Danh sάch bao gồm mọi thứ, từ cάc thuốc khάng sinh tới vắc xin và thuốc điều trị ung thư.

Theo cάc chuyên gia, thực tế đάng buồn trên cό thể bắt nguồn từ một nguyên nhân nghe cό vẻ phi lу́: giά bάn cὐa một số loᾳi dược phẩm quά thấp.

Điều dường như đôi khi xἀy ra là, một số loᾳi thuốc phiên bἀn (generic drug – thuốc tưσng đưσng sinh học với biệt dược gốc về cάc tίnh chất dược động học và dược lực học, được sἀn xuất khi quyền sở hữu công nghiệp cὐa biệt dược độc quyền hết hᾳn và do đό thường được bάn với giά rẻ), qua một đêm được bάn với giά cao gần gấp 14 lần giά bάn một ngày trước đό. Tuy nhiên, điều trάi ngược lᾳi đang xἀy ra phổ biến hσn: hàng chục loᾳi thuốc phiên bἀn không cὸn lưu hành trên thị trường nữa vὶ giά thành quά thấp.

Lưu bἀn nhάp tự động
Giά thuốc sẽ tự tᾰng khi cό sự minh bᾳch hσn về chất lượng cῦng như cάch thức sἀn xuất thuốc.

Điều đό cό thể xἀy ra khi cάc hᾶng dược sἀn xuất ra nhiều phiên bἀn thuốc tưσng đưσng, nhưng giά rẻ hσn nhiều so với một biệt dược gốc (branded drug), chẳng hᾳn như thuốc khάng sinh clindamycin. Khi những công ty này sἀn xuất đὐ lượng thuốc phiên bἀn thὀa mᾶn nhu cầu cὐa thị trường, giά bάn sẽ tiếp tục giἀm cho đến khi việc sἀn xuất thuốc không cὸn mang lᾳi lợi nhuận nữa. Vào thời điểm này, cάc hᾶng bắt đầu cho ngưng sἀn xuất những loᾳi thuốc đό, dẫn tới sự khan hiếm nếu những công ty sἀn xuất thuốc cὸn lᾳi gặp bất kỳ vấn đề gὶ.

“Thuốc cό thể rất rẻ. Để cό một mô hὶnh thị trường tồn tᾳi ổn định, bᾳn cần ίt nhất 3 và lί tưởng nhất là 5 hᾶng sἀn xuất dược khάc nhau”, Hans Hogerzeil, giάo sư chuyên ngành sức khὀe toàn cầu đến từ Đᾳi học Groningen (Hà Lan), từng làm giάm đốc phụ trάch mἀng cάc dược phẩm thiết yếu tᾳi Tổ chức Y tế thế giới (WHO), cho biết.

Việc cό nhiều hᾶng sἀn xuất tᾳo ra một mᾳng lưới an toàn. Nếu bất kỳ hᾶng nào trong số đό gặp vấn đề, buộc họ phἀi ngưng sἀn xuất, cάc hᾶng khάc cό thể tᾰng sἀn xuất để bὺ đắp. Nếu giά thành quά thấp và cάc hᾶng sἀn xuất quyết định bὀ cuộc, hệ thống an toàn không cὸn phάt huy hiệu quἀ. Tuy nhiên, điều đό không cό nghῖa, việc đặt ra giά tối thiểu để giữ cάc hᾶng dược tiếp tục sἀn xuất là giἀi phάp đύng đắn cho cάc vấn đề khan hiếm thuốc, vὶ chύng ta luôn ở trong tὶnh trᾳng “giά thuốc quά cao hoặc quά thấp, không cό gὶ dường như là hợp lу́”.

Erin Fox, giάm đốc Cσ quan thông tin dược phẩm tᾳi Đᾳi học Y Utah (Mў), kỳ vọng giά thuốc sẽ tự tᾰng khi cό sự minh bᾳch hσn về chất lượng cῦng như cάch thức sἀn xuất thuốc. WHO đᾶ lên kế hoᾳch thἀo luận về sự khan hiếm thuốc lần đầu tiên tᾳi phiên họp Đᾳi hội đồng Y tế thế giới vào thάng 5 tới.

vnn